Józef Dietl (ur. 24 stycznia 1804 w Podbużu koło Drohobycza, zm. 18 stycznia 1878 w Krakowie) – polski lekarz, polityk, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezydent Krakowa (1866-1874). Był jednym z 7 synów Franciszka Dietla, urzędnika austriackiego i szlachcianki Anny z Kulczyckich. Nauki pobierał najpierw w Samborze, do gimnazjum uczęszczał w Tarnowie, a następnie w Nowym Sączu. Studiował filozofię na Uniwersytecie Lwowskim, następnie medycynę w Wiedniu, gdzie uzyskał doktorat medycyny i rozpoczął praktykę lekarską. W Wiedniu włączył się w nurt nowoczesnej medycyny XIX wieku. W roku 1851 objął stanowisko profesora i kierownika Katedry Medycyny Wewnętrznej i Kliniki Lekarskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tę funkcję pełnił do roku 1865. W czerwcu 1865 cesarz Franciszek Józef I podpisał dekret usuwający profesora z katedry, kliniki i nie zatwierdził kolejnego wyboru na stanowisko rektora UJ bez podania przyczyny. To Józef Dietl walczył z chorobą – kołtunem (w tamtych czasach uważano go za chorobę). Wymyślił, że osoby mające różne dolegliwości powinny być leczone w oddzielnych pomieszczeniach (w tamtych czasach chorzy z różnymi chorobami byli w tych samych pomieszczeniach – zarażali się nawzajem). Stworzył nową naukę medycyny – balneologię W latach 1866-1874 pełnił funkcję prezydenta Krakowa. 13 września 1866 Rada Miasta Krakowa stosunkiem 51 głosów za kandydaturą profesora przeciw 5 wybrała Józefa Dietla prezydentem miasta. Z funkcji zrezygnował w czerwcu 1874 wobec coraz większej krytyki i oporu ze strony rady miejskiej. Jako prezydent Dietl doprowadził między innymi do: * podwojenia miejskich dochodów bez nakładania na miasto nowych ciężarów, * uporządkowania Plant, starych murów i baszt obronnych, odnowienia elewacji kamienic, * przygotowania planu odbudowy i konserwacji Sukiennic, * oczyszczenia koryta starej Wisły, budowy miejskich wodociągów, * rozwoju UJ, powstania szkoły przemysłowej, przejęcia w zarząd szkół w mieście, powstania Szkoły Sztuk Pięknych, * utworzenia miejskiej straży ogniowej. Do jego zasług należy rozpropagowanie fizykoterapii, leczenia higieniczno-dietetycznego oraz balneologii. Dietl pierwszy sklasyfikował polskie wody lecznicze. Dzięki niemu stały się modne polskie sanatoria – Krynica, Rabka, Iwonicz, Szczawnica oraz Żegiestów. Józef Dietl ożenił się późno, bo w 1846 roku, z młodszą od niego o dziewiętnaście lat Austriaczką pochodzącą z Wiednia – Heleną Zieterbarth (zm. 1885), która jednak z powodu fatalnego samopoczucia w Krakowie postanowiła opuścić miasto i męża. Profesor zmarł bezpotomnie, a posiadany majątek zapisał bratankowi Leopoldowi Dietlowi, prosząc go o zabezpieczenie legatu również dla żony Heleny. Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Jego imię nosi jedna z głównych ulic Krakowa (tzw. Planty Dietlowskie), sala 112 – sala konferencyjna w Urzędzie Miasta Krakowa i szpital przy ulicy Skarbowej. Został wyróżniony wieloma odznaczeniami i honorami, m.in. w: * 1861 wybrany Honorowym Obywatelem miasta Krakowa, * 1866 otrzymał Złoty Krzyż Zasługi z Koroną, * 1869 otrzymał Żelazny Krzyż III klasy od cesarza Franciszka Józefa I, * 1869 otrzymał Order Komandorski św. Grzegorza od papieża Piusa IX. W Polsce znajduje się kilka pomników J. Dietla. Między innymi na Pl. Wszystkich Świętych w Krakowie i w Szczawnicy. W samym Krakowie znajduje się Szkoła Podstawowa im. J. Dietla, Gimnazjum nr 39 im. J. Dietla na os. Oświecenia oraz Szpital im. J. Dietla przy ul. Skarbowej w Krakowie.

Wiadomości

Ciekawostki

Informacja

Plac Dietla II

 <<<

www.szczawnica.na-pulpit.pl