Pieniński Park Narodowy położony jest w Pieninach w południowej części kraju, w województwie małopolskim, na granicy polsko-słowackiej. Pieniny dzielą się na Pieniny Spiskie, Pieniny Właściwe (tu usytuowany jest park) i Małe Pieniny. Powierzchnia parku wynosi 2346 ha, w tym 1311 ha stanowi własność Skarbu Państwa. Lasy w parku zajmują 1665 ha. Powierzchnia objęta ochroną ścisłą wynosi 750 ha. Inicjatorem utworzenia parku był prof. Wł. Szafer. Pierwszy prywatny rezerwat o powierzchni 7,5 ha założył S. Drohojowski w 1921 r. wokół ruin zamku w Czorsztynie. Od 1928 r. rozpoczęto wykupy terenów, które na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 23 maja 1932 r. stały się organizacyjną jednostką szczególną pod nazwą \"Park Narodowy w Pieninach\" o powierzchni 736 ha. Kolejną podstawą prawną istnienia parku było rozporządzenie Rady Ministrów z 30 października 1954 r. o utworzeniu z dniem 1 stycznia 1955 r. Pienińskiego Parku Narodowego. Aktualnie PPN funkcjonuje w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z 14 maja 1996 r.

Wiadomości

Ciekawostki

Informacja

Siedziba Parku Pienińskiego

Pawilon PPN - wystawa

Pawilon PPN - wystawa - krajobraz

Udostępnianie Parku dla turystów

Regulamin PPN

Wartości kulturowe Pienin

Elementy etnograficzne

Historia utworzenia Pienińskiego Parku Narodowego

Pieniński Park Narodowy został powołany dla zabezpieczenia wielkich walorów przyrodniczych i kulturowych regionu pienińskiego. Już w XIX w. dostrzeżono wielkie walory przyrodnicze, naukowe i turystyczne tego terenu i zaczęto wysuwać pierwsze, nieśmiałe jeszcze hasła ochrony Pienin. Jednak do czasu odzyskania przez Polskę niepodległości ten wspaniały region naszego kraju nie był chroniony żadnymi ustawami, a jego stan zależał wyłącznie od dobrej woli właścicieli tych terenów. Działania właścicieli majątków: Czorsztyna, Krościenka i Szczawnicy determinowane były jednak przez pryzmat bezpośredniego dochodu i tak pod koniec pierwszej połowy XIX wieku, w związku z trudnościami ekonomicznymi, spowodowanymi zniesieniem pańszczyzny, Pieniny zostały silnie wylesione. Dopiero po odzyskaniu niepodległości i utworzeniu Państwowej Komisji Ochrony Przyrody postulat o ochronie Pienin zaczął brzmieć coraz częściej i donośniej. W 1921 r. Przewodniczący Komisji prof. Władysław Szafer, po raz pierwszy oficjalnie wypowiedział się o potrzebie utworzenia w Pieninach rezerwatu przyrodniczego. Wydarzenie to wiązało się z akcją podjętą dla ochrony łąk pod ruinami Zamku Czorsztyńskiego. Na odzew nie trzeba było długo czekać, bo już wiosną 1921 r. ówczesny właściciel Czorsztyna, Stanisław Drohojowski złożył deklarację o utworzeniu na Górze Zamkowej w Czorsztynie rezerwatu zupełnego. Tym samym powstał pierwszy, liczący 7,5 ha obszar chroniony w Pieninach. Przygotowania do utworzenia parku narodowego ruszyły pełną parą i już w 1922 roku, zlecony przez Państwową Komisję Ochrony Przyrody projekt był gotowy. We wrześniu 1923 roku na konferencji w sprawie ochrony Pienin, w której oprócz PKOP uczestniczyli przedstawiciele zainteresowanych ministerstw i właścicieli Pienin, zaaprobowano projekt prof. Kluczyńskiego. Postanowiono również zwrócić się do Ministerstwa Rolnictwa z projektem „dokonania wymiany terenu przeznaczonego na rezerwat ścisły, na odpowiednie tereny z majątków rządowych’’ Rok 1924 przyniósł kolejne ważne wydarzenie. Szóstego maja 1924 roku podpisano tzw. Protokół Krakowski, pierwszą umowę polsko-czechosłowacką w latach międzywojennych. Dokument ten dawał podstawę, między innymi, do regulowania spraw turystycznych i komunikacyjnych Pienin, ale co najważniejsze, mówił we wstępie o utworzeniu w najpiękniejszych punktach pogranicza polsko-czechosłowackiego przygranicznych parków narodowych. Kolejne lata to okres żmudnej pracy polegającej na prowadzeniu z właścicielami uzgodnień w sprawie wykupu terenu i zabieganiu o przychylność właściwych ministrów. Gdy w 1926 roku wszystkie te procedury zbliżały się do końca Minister Skarbu nagle odmówił funduszy na zakup Pienin oświadczając, iż „nie może wyrazić zgody na nabycie obszaru leśnego Pienin, w obecnej sytuacji finansowej państwa, gdyż względy natury gospodarczej nie przemawiają za nabyciem, zaś cena nabycia jest zdaniem tutejszym zbyt wygórowana’’ Pomimo tej porażki Państwowa Rada Ochrony Przyrody nie ustawała w wysiłkach, organizując akcję mającą na celu przekonanie sfer rządowych i społeczeństwa o potrzebie utworzenia w Pieninach Parku Narodowego. 19 sierpnia 1930 roku zakupiono kolejne 369 ha Pienin i już w ostatnim dniu tego miesiąca Polskie Towarzystwo Tatrzańskie zorganizowało w Szczawnicy uroczystość proklamowania Parku Narodowego. Ostatnie formalności dobiegły końca po ukazaniu się 123 nr „Monitora Polskiego”, w którym opublikowano rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dni 23 maja 1932 r. o utworzeniu jednostki organizacyjnej pod nazwą „Park Narodowy w Pieninach” i mianowaniu w dniu 13 czerwca pierwszego kierownika parku. Niedługo potem w dniu 17 lipca 1932 r. odbyła się w Czerwonym Klasztorze uroczystość proklamowania Słowackiego Rezerwatu Przyrodniczego w Pieninach, utworzonego zarządzeniem czechosłowackiego Ministra Rolnictwa z dnia 9 lipca 1932 r. Jednocześnie powołano do życia pierwszy w Europie międzynarodowy park przyrody. Po II wojnie światowej PPN doczekał się dwóch nowych podstaw prawnych i powiększenia swoich granic. Obecnie cały międzynarodowy obszar chroniony w Pieninach zajmuje powierzchnię 6096 ha, z tego 2346 ha znajduje się po stronie polskiej.

www.szczawnica.na-pulpit.pl